Jak czytać włoskie menu: antipasti, primi i secondi

Dania we włoskim menu po kolei

Włoskie menu idzie w kolejności pełnego posiłku. Każdy nagłówek to jedno danie. Oto co znaczą.

• Antipasti: przystawki. Wędliny, sery, bruschetta albo marynowane warzywa.
• Primi (primi piatti): pierwsze dania. Makaron, risotto, gnocchi albo zupa.
• Secondi (secondi piatti): dania główne. Mięso albo ryba.
• Contorni: dodatki, na przykład pieczone ziemniaki, sałata albo grillowane warzywa.
• Dolci: desery, na przykład tiramisù albo panna cotta.
• Caffè: espresso, często na samym końcu posiłku.

Czy trzeba zamawiać wszystkie dania?

Nie. Posiłek ze wszystkimi daniami to raczej specjalne okazje, takie jak wesela i święta. Na co dzień Włosi często jedzą tylko primo albo tylko secondo, czasem oba. Nikogo nie zdziwi, jeśli zamówisz jeden makaron i kawę. We dwoje możecie podzielić się przystawką i wziąć po jednym primo. Deser zamów później, jeśli nadal będziesz głodny.

Dlaczego danie główne przychodzi bez dodatków

W wielu włoskich restauracjach secondo to samo mięso albo sama ryba na talerzu. Warzyw i ziemniaków nie ma. Są w części contorni i zamawia się je osobno. Contorno przychodzi na osobnym małym talerzu, obok twojego secondo. Chcesz frytki do steku? Szukaj patate fritte wśród contorni.

Co znaczy coperto na włoskim rachunku

Coperto to opłata za nakrycie. Płacisz ją raz od osoby, za chleb, stolik i sztućce. W niektórych menu jest napisane pane e coperto, czyli chleb i nakrycie. Opłata jest legalna w większości Włoch, ale tylko jeśli jest wpisana w menu przed zamówieniem. Włoska organizacja konsumencka Altroconsumo mówi, że możesz ją zakwestionować, jeśli jej tam nie było. Region Lacjum, w którym leży Rzym, zakazuje coperto przy obsłudze przy stoliku. Restauracja w Lacjum może jednak wpisać do menu opłatę za obsługę.

• Coperto: opłata za nakrycie, od osoby.
• Pane e coperto: chleb i nakrycie, też od osoby.
• Servizio: opłata za obsługę. Servizio incluso znaczy, że jest już w cenach. Servizio non incluso znaczy, że jej w cenach nie ma.

Czy we Włoszech daje się napiwki?

Napiwków nie oczekuje się tak jak w Stanach Zjednoczonych. Coperto to nie napiwek. Jeśli obsługa była dobra, wiele osób zostawia kilka monet albo zaokrągla rachunek. Jeśli na rachunku jest już servizio, nie musisz dawać więcej.

S.Q., all'etto i gwiazdka

Niektóre ceny nie są zwykłą liczbą. Oto jak je czytać.

• S.Q. znaczy secondo quantità, według ilości. Płacisz za to, co dostajesz, często za rybę sprzedawaną na wagę. Przed zamówieniem zapytaj o cenę za kilogram i wielkość ryby.
• All'etto znaczy za etto. Jedno etto to 100 gramów. Stek z ceną all'etto, który waży kilogram, kosztuje dziesięć razy tyle.
• Gwiazdka (*) przy daniu często odsyła do uwagi na dole menu. W wielu menu oznacza, że jeden ze składników był mrożony (surgelato albo congelato).

Inne słowa, które zobaczysz we włoskim menu

Jeszcze kilka słów pojawia się w menu w całych Włoszech.

• Piatto del giorno: danie dnia.
• Fuori menu: spoza menu. To specjały, często podawane ustnie. Zapytaj o cenę.
• Menu fisso albo pranzo di lavoro: lunch w stałej cenie.
• Vino della casa: wino domowe, często w karafce.
• Acqua naturale albo frizzante: woda niegazowana albo gazowana.
• Trattoria i osteria: proste, rodzinne lokale. Ristorante jest zwykle bardziej elegancki.

Jak zamawiać po włosku

Wystarczą krótkie zdania. W razie potrzeby wskaż palcem w menu.

• Per me, un primo: gli spaghetti alla carbonara. (Dla mnie primo: spaghetti carbonara.)
• Prendo solo un secondo, grazie. (Wezmę tylko danie główne, dziękuję.)
• Un contorno di patate al forno, per favore. (Poproszę dodatek z pieczonych ziemniaków.)
• Quanto costa il pesce? È a peso? (Ile kosztuje ryba? Jest na wagę?)
• Il servizio è incluso? (Czy obsługa jest wliczona?)
• Il conto, per favore. (Poproszę rachunek.)

Czytanie włoskiego menu z MenuVista

Zrób zdjęcie menu w MenuVista. Dostaniesz dania pod nagłówkami z samego menu, z włoskim nagłówkiem i tłumaczeniem, na przykład Primi i Pierwsze dania. Każde danie ma włoską nazwę, tłumaczenie i krótki opis tego, co zawiera. Gdy w menu zamiast ceny jest S.Q., MenuVista nie wymyśla liczby, więc wiesz, że trzeba zapytać. Uwagi drobnym drukiem, jak linijka o coperto, nie są daniami. Przeczytaj dół menu sam, zanim zamówisz.

Pokaż kelnerowi, co chcesz

W MenuVista «Pokaż kelnerowi» wyświetla włoską nazwę dania na ekranie, żeby kelner mógł ją przeczytać. «Pokaż kelnerowi» jest za darmo. Przydaje się w zatłoczonej trattorii albo gdy nie wiesz, jak wymówić nazwę dania.