Wat betekent ración op een Spaanse menukaart?
Het woordenboek van de Real Academia Española omschrijft ración als een portie eten die in bars, tavernes en restaurants wordt geserveerd. Op een menukaart is het de volle portie van een gerecht. Raciones zijn bedoeld om te delen. Het bord staat in het midden en iedereen neemt wat. In het Nederlands kun je ración lezen als hele portie of deelgerecht. Het meervoud is raciones.
Tapa, media ración en ración: de formaten naast elkaar
Dit is wat de woorden meestal betekenen. De echte grootte hangt af van de bar. Gebruik deze lijst als houvast, niet als vaste regel.
- Tapa: een klein bordje met een paar happen. Het woordenboek gebruikt het woord ook voor een klein hapje bij een drankje.
- Pincho of pintxo: een klein hapje, vaak op brood en met een prikker bij elkaar gehouden. Pintxo is de Baskische spelling.
- Montadito: een klein sneetje brood met beleg.
- Media ración: de helft van een ración. Je ziet ook ½ ración, 1/2 ración of alleen media.
- Ración: het volle bord, om met twee of meer mensen te delen.
Zo lees je de prijskolommen
Veel kaarten en krijtborden tonen één gerecht per regel, gevolgd door twee of drie prijzen. De kolommen heten vaak Tapa, ½ Ración en Ración. De eerste prijs is meestal voor het kleinste formaat. Staat er een streepje of is het vakje leeg, dan bestaat dat formaat niet voor dat gerecht. Sommige gerechten, zoals een hele octopus of een groot bord garnalen, zijn er alleen als ración. S/M staat voor según mercado, oftewel marktprijs. Je ziet het vooral bij vis en zeevruchten. Vraag de prijs voordat je bestelt. Sommige bars rekenen op het terras ook een andere prijs.
Hoeveel moet je bestellen?
Er is geen vaste regel, maar dit is een makkelijk begin. Probeer met twee personen drie of vier tapas of medias raciones, of twee raciones. Bestel daarna meer als je nog trek hebt. In Spanje is het normaal om in rondes te bestellen. Zo komt het eten ook warm op tafel. Vraag bij twijfel aan de ober: «¿Es mucha cantidad?», oftewel «Is het een grote portie?». Die vertelt je of één ración genoeg is voor twee.
Zijn tapas gratis in Spanje?
Meestal niet. In het grootste deel van Spanje betaal je per tapa. Granada is de bekende uitzondering. Volgens het toeristenbureau van de stad krijg je daar in de meeste bars een gratis tapa bij elk drankje. Je kunt die niet in elke bar zelf kiezen. Sommige bars brengen bij elke ronde een andere tapa.
Een formaat bestellen in het Spaans
Je hebt geen hele zinnen nodig. Noem het formaat, dan het gerecht en dan «por favor». Deze zinnen werken in elke bar in Spanje.
- Una tapa de patatas bravas, por favor. Eén tapa patatas bravas, alstublieft.
- Media ración de croquetas, por favor. Een halve portie croquetas, alstublieft.
- Una ración de calamares para compartir. Een ración inktvis om te delen.
- ¿Cómo de grande es la ración? Hoe groot is de ración?
- ¿Cuánto cuesta el pulpo hoy? Hoeveel kost de octopus vandaag?
- La cuenta, por favor. De rekening, alstublieft.
Andere woorden naast de formaten
Een paar andere woorden kom je op dezelfde kaarten tegen. Als je ze kent, scheelt dat een vraag of twee.
- Para picar: kleine hapjes om te delen en van te eten.
- Entrantes: voorgerechten.
- Bocadillo: een sandwich in een broodje met een krokante korst.
- Plato combinado: één bord met verschillende dingen, zoals eieren, friet en vlees.
- Menú del día: een lunch voor een vaste prijs, vaak met een voorgerecht, hoofdgerecht en toetje of koffie.
Een tapaskaart lezen met MenuVista
Maak een foto van de kaart in MenuVista. Je krijgt elk gerecht terug met de oorspronkelijke naam, een vertaling en een korte beschrijving van wat erin zit. Zo weet je wat patatas bravas of boquerones zijn. De app kiest het formaat niet voor je. Bekijk de kolomkoppen op de kaart, tapa, media en ración, en kies zelf het formaat voordat je bestelt.
Laat de ober zien wat je wilt
In drukke bars is veel lawaai en kun je de formaten makkelijk door elkaar halen. In MenuVista zet «Toon aan ober» de Spaanse naam van het gerecht op je scherm, zodat de ober die kan lezen. «Toon aan ober» is gratis. Wijs het formaat aan dat je wilt of noem het met de zinnen hierboven.