De Italiaanse menukaart uitgelegd: antipasti, primi en secondi

De gangen op een Italiaanse menukaart, op volgorde

Italiaanse menukaarten volgen de volgorde van een volledige maaltijd. Elke kop is een gang. Dit betekenen ze.

• Antipasti: voorgerechten. Denk aan vleeswaren, kaas, bruschetta of gemarineerde groente.
• Primi (primi piatti): eerste gangen. Pasta, risotto, gnocchi of soep.
• Secondi (secondi piatti): hoofdgerechten. Vlees of vis.
• Contorni: bijgerechten, zoals geroosterde aardappelen, salade of gegrilde groente.
• Dolci: desserts, zoals tiramisù of panna cotta.
• Caffè: een espresso, vaak helemaal aan het eind van de maaltijd.

Moet je elke gang bestellen?

Nee. Een maaltijd met alle gangen is vooral voor speciale dagen, zoals bruiloften en feestdagen. Op een gewone dag eten Italianen vaak alleen een primo of alleen een secondo, soms allebei. Niemand vindt het vreemd als je één pastagerecht en een koffie bestelt. Met z'n tweeën kun je een voorgerecht delen en ieder een primo nemen. Bestel later een dessert als je nog trek hebt.

Waarom je hoofdgerecht zonder bijgerecht komt

In veel Italiaanse restaurants is een secondo alleen het vlees of de vis op het bord. Groente en aardappelen zitten er niet bij. Die staan onder contorni en bestel je apart. De contorno komt op een eigen klein bord, naast je secondo. Wil je friet bij je steak? Zoek dan naar patate fritte bij de contorni.

Wat coperto betekent op een Italiaanse rekening

Coperto is een bedrag voor het couvert. Je betaalt het één keer per persoon, voor het brood, de tafel en het bestek. Op sommige kaarten staat pane e coperto, dat betekent brood en couvert. Het is in het grootste deel van Italië toegestaan, maar alleen als het op de kaart staat voordat je bestelt. De Italiaanse consumentenorganisatie Altroconsumo zegt dat je het kunt betwisten als het er niet op stond. De regio Lazio, waar Rome ligt, verbiedt de coperto bij bediening aan tafel. Een restaurant daar mag wel een bedrag voor bediening op de kaart zetten.

• Coperto: couvert, per persoon.
• Pane e coperto: brood en couvert, ook per persoon.
• Servizio: bedieningsgeld. Servizio incluso betekent dat het al in de prijzen zit. Servizio non incluso betekent dat het er niet in zit.

Geef je fooi in Italië?

Fooi wordt niet verwacht zoals in de Verenigde Staten. De coperto is geen fooi. Als de bediening goed was, laten veel mensen wat munten liggen of ronden ze de rekening af. Staat er al servizio op de rekening, dan hoef je niets extra te geven.

S.Q., all'etto en het sterretje

Sommige prijzen zijn geen gewoon getal. Zo lees je ze.

• S.Q. betekent secondo quantità, naar hoeveelheid. Je betaalt voor wat je krijgt, vaak vis die per gewicht wordt verkocht. Vraag de kiloprijs en hoe groot de vis is voordat je bestelt.
• All'etto betekent per etto. Een etto is 100 gram. Een steak met een prijs all'etto die een kilo weegt, kost tien keer die prijs.
• Een sterretje (*) naast een gerecht verwijst vaak naar een notitie onderaan de kaart. Op veel kaarten betekent het dat een van de ingrediënten diepgevroren was (surgelato of congelato).

Andere woorden op een Italiaanse menukaart

Nog een paar woorden zie je op kaarten in heel Italië.

• Piatto del giorno: dagschotel.
• Fuori menu: niet op de kaart. Dit zijn specials, vaak mondeling verteld. Vraag de prijs.
• Menu fisso of pranzo di lavoro: een lunch voor een vaste prijs.
• Vino della casa: huiswijn, vaak per karaf.
• Acqua naturale of frizzante: plat of bruisend water.
• Trattoria en osteria: eenvoudige restaurants in familiestijl. Een ristorante is meestal chiquer.

Zo bestel je in het Italiaans

Korte zinnen zijn genoeg. Wijs op de kaart als het nodig is.

• Per me, un primo: gli spaghetti alla carbonara. (Voor mij een primo: de spaghetti carbonara.)
• Prendo solo un secondo, grazie. (Ik neem alleen een hoofdgerecht, dank je.)
• Un contorno di patate al forno, per favore. (Een bijgerecht van geroosterde aardappelen, graag.)
• Quanto costa il pesce? È a peso? (Hoeveel kost de vis? Is het per gewicht?)
• Il servizio è incluso? (Is de bediening inbegrepen?)
• Il conto, per favore. (De rekening, graag.)

Een Italiaanse menukaart lezen met MenuVista

Maak een foto van de kaart in MenuVista. Je krijgt de gerechten terug onder de koppen van de kaart zelf, met de Italiaanse kop en de vertaling, zoals Primi en Eerste gangen. Elk gerecht toont de Italiaanse naam, een vertaling en een korte beschrijving van wat erin zit. Staat er S.Q. in plaats van een prijs, dan verzint MenuVista geen bedrag. Zo weet je dat je het moet vragen. Notities in kleine letters, zoals de regel over de coperto, zijn geen gerechten. Lees de onderkant van de kaart zelf voordat je bestelt.

Laat de ober zien wat je wilt

In MenuVista zet «Toon aan ober» de Italiaanse naam van het gerecht op je scherm, zodat de ober die kan lezen. «Toon aan ober» is gratis. Handig in een drukke trattoria, of als je niet weet hoe je een gerecht uitspreekt.