Twee dingen doen het meeste werk: een geschreven allergiekaart in de lokale taal die het allergeen noemt en de gerechten waar het in verstopt zit, en je vraag stellen aan degene die kookt in plaats van aan degene die de bestelling opneemt. Apps helpen om een lange kaart snel terug te brengen, en geen enkele is een zekerheid: ze lezen wat er gedrukt staat, en het varkensvlees in de bouillon staat er zelden bij. In de EU moet een restaurant je op verzoek informeren over 14 allergenen; in de Verenigde Staten geldt die plicht helemaal niet voor menukaarten.
Bijgewerkt op 23 augustus 2026
Dit is praktisch reisadvies voor mensen die hun eigen allergie al weten te managen. Het is geen medisch advies, en niets hier vervangt wat je arts of allergoloog je vertelt over reizen, medicatie meenemen of wat te doen bij een noodgeval.
De regels verschillen enorm, en weten in welk stelsel je zit verandert hoe je vraagt. In de Europese Unie verplicht Verordening (EU) nr. 1169/2011 levensmiddelenbedrijven om informatie te geven over 14 allergenen — glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, pinda's, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesam, sulfiet, lupine en weekdieren — en die plicht geldt ook voor onverpakt geserveerde gerechten in restaurants, al mag de informatie mondeling worden gegeven zolang een bordje aangeeft ernaar te vragen. Het Verenigd Koninkrijk hanteert dezelfde 14. In de Verenigde Staten geldt de federale allergenenwetgeving voor verpakte levensmiddelen en verplicht zij restaurants niet om ze op de kaart te vermelden, dus daar is rechtstreeks vragen de enige weg. Elders ga je ervan uit dat er niets verplicht is en vraag je alsof dat zo is.
Een vertaalapp vertaalt wat er op de kaart gedrukt staat. Een menu-app kan verder gaan en waarschijnlijke ingrediënten en veelvoorkomende allergenen afleiden uit de samenstelling van een gerecht, wat echt helpt om twintig gerechten snel af te strepen. Geen van beide weet wat er vanochtend in die keuken is gebeurd. Recepten verschillen per streek, per zaak en per kok: de bouillon kan met vis getrokken zijn, de saus gebonden met notenpasta, de pan afgeveegd in plaats van afgewassen. Gebruik een app om voor te sorteren en om te communiceren, nooit als laatste controle.
Elke keuken heeft basisproducten die een allergeen meebrengen zonder het ooit op de kaart te zetten. De lokale kennen verandert een vage zorg in een concrete vraag.
Een kaartje in de lokale taal blijft het effectiefste hulpmiddel, omdat het zowel de taalbarrière als het risico van een goedbedoelde samenvatting wegneemt. Schrijf hem kort en absoluut: noem het allergeen, noem de gangbare lokale gerechten waarin het schuilt, en zeg duidelijk dat zelfs een kleine hoeveelheid een probleem is als dat voor jou geldt. Laat hem nakijken door een moedertaalspreker — een machinaal vertaald kaartje dat iets dubbelzinnigs zegt is slechter dan geen kaartje, omdat het zelfverzekerde geruststelling oplevert. Neem hem op papier mee én op je telefoon: papier overleeft een lege accu en kan mee de keuken in, wat een telefoon meestal niet kan.
Timing telt meer dan mensen verwachten. Een keuken om half negen op zaterdag kan je vraag niet de aandacht geven die ze verdient; diezelfde keuken om half zeven op dinsdag vaak wel. Vraag het voordat je gaat zitten, zolang weglopen nog makkelijk is. Vraag naar de concrete gang van zaken in plaats van in het algemeen — of de frituur gedeeld wordt, of de saus in huis gemaakt is, of dezelfde plank en hetzelfde mes gebruikt worden — want «is het veilig?» nodigt uit tot een beleefd ja, en «wordt in die frituur ook gepaneerde vis gedaan?» nodigt uit tot een echt antwoord. Blijven de antwoorden vaag, dan is dat ook een antwoord.
Neem meer medicatie mee dan de reis nodig heeft, in je handbagage, in de originele verpakking met etiket, en controleer de regels van je bestemming voor het meenemen van adrenaline-auto-injectoren: verschillende landen behandelen die anders en sommige vragen documentatie. Een korte brief van je arts, vertaald, dekt zowel het vliegveld als het ziekenhuis. Sla het lokale alarmnummer op: dat is 112 in de hele EU en in veel andere landen, 911 in de VS en Canada, 999 in het Verenigd Koninkrijk. Ga ook na of je reisverzekering een allergische reactie als bestaande aandoening ziet, want sommige polissen doen dat.
Van binnenlopen tot afrekenen: de paar zinnen, gebaren en gewoontes die bestellen laten werken zonder gedeelde taal.
Meestal vertaalt hij niet verkeerd. Hij vertaalt correct en zegt je niets — waarom eten de vertaling breekt.
De apps die op reis een plek op je telefoon verdienen, van live camera tot de apps die werken als je data op is.
Zes apps die een buitenlandse menukaart veranderen in iets waar je uit kunt bestellen, gerangschikt op uitleg, allergenen, offline gebruik en prijs.
MenuVista markeert veelvoorkomende allergenen en dieetconflicten over een hele menukaart, zodat het gesprek met de keuken over twee gerechten gaat in plaats van veertig.
Gratis te proberen. Zonder account.
