Hoe een Vietnamese gerechtnaam in elkaar zit
Lees een Vietnamese gerechtnaam als een korte lijst. Eerst de basis, dan het hoofdingrediënt, dan de bereiding. De volgorde ligt niet vast, maar deze drie onderdelen komen steeds terug. Bún chả is rijstnoedels met gegrilde gehaktballetjes van varken. Phở bò is phở met rundvlees. Cơm tấm sườn nướng is gebroken rijst met een gegrilde varkenskotelet. Als je een jaar of twintig woorden kent, begint het merendeel van de kaarten logisch te worden.
De basis: noedels, rijst en bánh
Dit is het woord waar je eerst naar kijkt. Het vertelt je wat er in de kom of op het bord ligt.
- Phở: platte rijstnoedels. Phở bò en phở gà zijn noedelsoepen met rund of kip.
- Bún: dunne, ronde rijstnoedels. Geserveerd in soep, zoals bún bò Huế, of droog met gegrild vlees, zoals bún chả.
- Mì: tarwenoedels, vaak gele eiernoedels.
- Miến: glasnoedels, doorzichtig en glad.
- Cơm: gekookte rijst. Cơm tấm is gebroken rijst, een gerecht uit het zuiden.
- Xôi: kleefrijst. Cháo: rijstpap.
- Bánh: broden, gebak, pannenkoeken en rolletjes van deeg of beslag. Bánh mì is de stokbroodsandwich, bánh xèo een knapperige pannenkoek, bánh cuốn gestoomde rijstrolletjes.
Phở of bún: wat is het verschil?
Beide zijn rijstnoedels. Phở-noedels zijn plat. Bún-noedels zijn dun en rond. Het woord noemt de noedel, niet het gerecht, dus geen van beide is altijd een soep. Phở bò is een rundernoedelsoep, maar phở xào is geroerbakt en phở cuốn is opgerold als een verse loempia. Bún kan ook een soep zijn, zoals bún riêu met krab, of een droge kom met noedels, kruiden en gegrild varkensvlees met de saus ernaast.
Vlees, vis en groenten
Het tweede woord is vaak het hoofdingrediënt.
- Bò: rund. Gà: kip. Vịt: eend.
- Heo of lợn: varken. Heo wordt vooral in het zuiden gebruikt, lợn in het noorden.
- Thịt: vlees, vaak varken als er geen ander woord achter staat.
- Tôm: garnaal. Cua: krab. Cá: vis. Mực: inktvis.
- Trứng: ei. Đậu hũ: tofu. Rau: groenten of bladgroen.
- Chay: vegetarisch.
Bereidingswoorden: gegrild, gebakken, gestoomd
Het bereidingswoord staat vaak aan het einde van de naam. Het vertelt je hoe het gerecht smaakt en aanvoelt.
- Nướng: gegrild, vaak boven houtskool.
- Chiên: gefrituurd of gebakken. In het noorden zie je misschien rán.
- Xào: geroerbakt.
- Luộc: gekookt.
- Hấp: gestoomd.
- Kho: gestoofd in een zoute, zoete saus.
- Cuốn: gerold. Gỏi cuốn zijn verse rolletjes in rijstpapier.
- Cay: pittig. Không cay: niet pittig.
Phở-stukken: tái, chín, nạm en gân
In een phở-zaak staat op de kaart vaak welk rundvlees er in de kom zit. Deze woorden vertellen je het stuk en hoe gaar het is.
- Tái: rood rundvlees, gegaard door de hete bouillon.
- Chín: doorbakken rundvlees.
- Tái chín: een mix van rood en doorbakken.
- Nạm: flank. Gầu: vette borst.
- Gân: pees. Sách: pens.
- Bò viên: rundvleesballetjes.
- Đặc biệt: speciaal, meestal een kom met van alles een beetje.
Rubrieken, toonmarkeringen en prijzen
Nog een paar dingen helpen bij het lezen van de hele kaart.
- Kopjes: món khai vị betekent voorgerechten, món chính hoofdgerechten, đồ uống dranken.
- Toonmarkeringen veranderen de betekenis. Phở is de noedel, phố is een straat. Menukaarten buiten Vietnam laten de tekens vaak weg, dus pho en phô kunnen allebei phở betekenen.
- Prijzen in Vietnam gebruiken een punt om duizendtallen te scheiden. Een prijs van 45.000 betekent vijfenveertigduizend dong.
- Tô is een kom en đĩa is een bord. Sommige kaarten rekenen een gerecht per kom of per bord.
Vegetarisch eten: chay en vissaus
Chay markeert een vegetarisch gerecht, en sommige restaurants zijn helemaal chay. Op andere plekken kan een gerecht zonder vlees toch nước mắm bevatten, de vissaus die in veel dipsauzen en bouillons zit. Eet je geen vis, vraag het dan voor je bestelt. In onze gids over vegetarisch eten in het buitenland vind je de zinnen die je nodig hebt.
Bestellen in het Vietnamees
Korte zinnen werken goed. Je kunt ook op de kaart wijzen.
- Cho tôi một tô phở bò. (Een kom phở met rund, alsjeblieft.)
- Cho tôi cái này. (Deze, alsjeblieft.)
- Không cay. (Niet pittig.)
- Bao nhiêu? (Hoeveel kost het?)
- Tính tiền. (De rekening, alsjeblieft.)
Een Vietnamese kaart lezen met MenuVista
Maak een foto van de kaart in MenuVista. Je krijgt elk gerecht terug met de Vietnamese naam, een vertaling en een korte beschrijving van wat erin zit. De gerechten blijven onder de eigen rubrieken van de kaart, dus de phở blijft bij de phở en de dranken bij de dranken. Als je weet wat je wilt, zet Toon aan ober de naam van het gerecht in het Vietnamees op je scherm, zodat je die aan de toonbank of aan de ober kunt laten zien.