Een menukaart vertalen met je telefoon

Bepaal eerst welk probleem je oplost

Cameravertaling zet de tekst op de pagina om. Dat volstaat bij een kaart in een taal die dicht bij de jouwe ligt, waar «gegrilde zeebaars met venkel» precies betekent wat er staat. Het volstaat niet als de naam van een gerecht een naam is en geen beschrijving: een correcte vertaling van 螞蟻上樹 is «mieren die in een boom klimmen», en het zijn glasnoedels met gehakt. De vertaling klopt en je weet nog niets. Een menu-app dicht dat gat door het gerecht te beschrijven, de ingrediënten te noemen en allergenen te markeren, wat een ander werk is dan vertalen.

Maak een foto die de app kan lezen

Tekstherkenning is de zwakke schakel van elke cameravertaling, en bijna alle mislukkingen die aan vertaalkwaliteit worden geweten, zijn in werkelijkheid mislukkingen bij het lezen van de pagina. Een paar seconden voorbereiding lost het meeste op.

• Leg de kaart plat en houd de telefoon evenwijdig eraan — perspectiefvervorming verwart de herkenning meer dan weinig licht.
• Eén pagina per foto. Twee pagina's tegelijk halveren de resolutie per pagina en husselen de kolommen door elkaar.
• Loop naar het licht in plaats van de flitser te gebruiken, die glanzend geplastificeerde kaarten overbelicht.
• Draai de kaart zodat de tekst rechtop staat, zeker bij verticaal gezet Japans of Chinees.
• Is het donker in de zaak, fotografeer de kaart dan bij het binnenkomen bij het raam of de deur.

Krijtborden, krijt en menu's aan de muur

De dagsuggesties zijn meestal het beste van de kaart en altijd het moeilijkst te lezen. Handschrift, krijt, cursief en sierletters verslechteren de herkenning flink, en een live overlay springt eerder tussen lezingen heen en weer dan dat hij er één kiest. Fotografeer het bord recht van voren in plaats van schuin vanaf je tafel, en kom dichtbij genoeg zodat één gerecht een flink deel van het beeld vult. Apps die voor menukaarten gebouwd zijn gaan beter om met handschrift dan algemene vertalers, omdat ze de rest van de kaart als context kunnen gebruiken — maar geen enkel gereedschap is hier betrouwbaar, dus behandel het resultaat als een sterke aanwijzing en bevestig wat echt telt bij het personeel.

Vertaal ook de prijzen

Twee dingen verrassen mensen. Ten eerste de valuta: een bedrag dat geruststellend oogt in yen of won kan een orde van grootte afwijken van wat je aannam, dus reken om vóór je bestelt en niet erna. Ten tweede wat er níet op de kaart staat — een couvert per persoon in Italië, een servicetoeslag in een groot deel van Europa, het brood en de olijven die ongevraagd komen en in Portugal en Spanje op de rekening verschijnen. Niets daarvan is oplichting en alles is normaal, maar het is prettig om het te weten voor je gaat zitten.

Bestellen als je gekozen hebt

Dit is de stap die apps meestal vergeten. Je hebt een gerecht gekozen waarvan je de naam niet kunt uitspreken, en een Nederlandse naam op je scherm laten zien zegt de ober niets. Laat in plaats daarvan de originele naam zien: met je vinger op de gedrukte kaart, of op je telefoon in het originele schrift. Alles wat het gerecht in de lokale taal toont, maakt van een moeizame uitwisseling een kwestie van twee seconden en haalt het risico weg dat je krijgt wat de ober dacht dat je bedoelde.