Trzy rodzaje pisma w jednym menu
Japoński używa trzech rodzajów pisma. Kanji to złożone znaki, które niosą większość znaczenia, jak 牛 oznaczające wołowinę. Hiragana ma bardziej zaokrąglone znaki łączące słowa. Katakana jest bardziej kanciasta i służy głównie do zapisu obcych słów. To może pomóc: ラーメン czyta się rāmen, カレー to curry, ビール piwo, a サラダ sałatka. Czytaj katakanę na głos, dźwięk po dźwięku, a często usłyszysz angielskie słowo.
Jak zbudowana jest nazwa dania
Większość nazw łączy składnik ze sposobem przyrządzenia. Czasem sposób przyrządzenia jest pierwszy, jak w 焼き魚 (yakizakana, grillowana ryba). Czasem występuje po składniku, jak w 鶏の唐揚げ (tori no karaage, kurczak smażony w głębokim tłuszczu). Mały znak の (no) łączy obie części, trochę jak „z”. Gdy rozpoznasz składnik i sposób przyrządzenia, wiesz, co trafi na talerz.
Zestaw, miska ryżu czy pojedyncze danie
Te słowa mówią, jak podawane jest jedzenie. Zobaczysz je w kawiarniach, lokalach obiadowych i sieciach restauracji.
- 定食 (teishoku): zestaw obiadowy. Do dania głównego zwykle dostajesz ryż, zupę miso i marynowane warzywa.
- 丼 (don lub donburi): miska ryżu z dodatkami na wierzchu. 牛丼 (gyūdon) jest z wołowiną, 親子丼 (oyakodon) z kurczakiem i jajkiem, a 天丼 (tendon) z tempurą.
- 単品 (tanpin): samo danie, bez ryżu i zupy.
- セット (setto): zestaw, często danie główne z napojem lub dodatkiem.
- 日替わり (higawari): danie dnia.
- おすすめ (osusume): polecane przez restaurację.
- おまかせ (omakase): szef kuchni wybiera za ciebie. Często spotykane w barach sushi.
Sposoby przyrządzania
Te słowa mówią, jak przygotowano jedzenie.
- 焼き (yaki): grillowane lub smażone na patelni. 焼き鳥 to grillowany kurczak.
- 揚げ (age) i 唐揚げ (karaage): smażone w głębokim tłuszczu.
- 天ぷら (tempura): smażone w lekkim cieście.
- 煮 (ni) i 煮物 (nimono): gotowane powoli w bulionie.
- 蒸し (mushi): gotowane na parze.
- 炒め (itame): krótko smażone z mieszaniem.
- 生 (nama): surowe lub świeże. 生ビール (nama bīru) to piwo z beczki.
- 刺身 (sashimi): plasterki surowej ryby.
Mięso, ryby i inne składniki
Najpierw poznaj te kanji. Pojawiają się bardzo często.
- 牛 (gyū): wołowina.
- 豚 (buta lub ton w słowach takich jak とんかつ): wieprzowina.
- 鶏 (tori): kurczak.
- 肉 (niku): mięso.
- 魚 (sakana): ryba.
- 海老 lub エビ (ebi): krewetki.
- 卵 lub 玉子 (tamago): jajko.
- 豆腐 (tōfu): tofu.
- 野菜 (yasai): warzywa.
Sekcje menu
W izakaya, japońskim barze z małymi daniami, nazwy sekcji często kończą się na 物 (mono), czyli „rzeczy”. 焼き物 (yakimono) to dania grillowane, 揚げ物 (agemono) smażone w głębokim tłuszczu, a 煮物 (nimono) gotowane powoli. 飲み物 (nomimono) to napoje. 麺類 (menrui) oznacza makarony, a ご飯もの (gohanmono) dania z ryżem. Sekcja 〆 (shime) zawiera dania na zakończenie posiłku, na przykład ryż lub makaron.
Ceny i wielkości porcji
Ceny są w jenach, zapisywanych jako 円 lub ¥. Sprawdź małe dopiski przy cenie.
- 税込 (zeikomi): podatek wliczony.
- 税抜 lub 税別 (zeinuki, zeibetsu): podatek niewliczony, więc zapłacisz trochę więcej.
- 時価 (jika): cena rynkowa. Zapytaj przed zamówieniem.
- 並 (nami): zwykła porcja. 大盛り (ōmori): duża porcja.
- おかわり (okawari): dolewka lub dokładka. Niektóre lokale wliczają ją w cenę, więc zapytaj.
Słowa spotykane w izakaya
W wielu izakaya małe danie pojawia się przed zamówieniem. Nazywa się お通し (otōshi) i zwykle jest doliczane do rachunku za każdą osobę, podobnie jak opłata za nakrycie. 飲み放題 (nomihōdai) oznacza napoje bez ograniczeń przez określony czas, a 食べ放題 (tabehōdai) jedzenie bez ograniczeń. L.O. w menu oznacza ostatnie zamówienie.
Słowa związane z ramenem i sushi
Lokale z ramenem często podają najpierw rodzaj bulionu: 醤油 (shōyu) to sos sojowy, 味噌 (miso) pasta ze sfermentowanej soi, 塩 (shio) sól, a 豚骨 (tonkotsu) bogaty bulion z kości wieprzowych. 替え玉 (kaedama) to dodatkowa porcja makaronu do pozostałej zupy. Niektóre lokale z ramenem i miskami ryżu wymagają zakupu kuponu, 食券 (shokken), w automacie przy wejściu. W barze sushi 握り (nigiri) to ryba na ryżu, 巻き (maki) rolka, a 盛り合わせ (moriawase) zestaw różnych kawałków. さび抜き (sabinuki) oznacza bez wasabi.
Jedzenie wegetariańskie z japońskiego menu
Uważaj na 出汁 (dashi). To wywar używany do zupy miso, wielu zup z makaronem i dań gotowanych powoli. Często robi się go z suszonej ryby bonito. Danie, w którym widać tylko warzywa, nadal może więc zawierać rybę. Szukaj 精進料理 (shōjin ryōri), buddyjskiej kuchni wegetariańskiej podawanej w niektórych świątyniach. W naszym poradniku o jedzeniu wegetariańskim za granicą znajdziesz zwroty do pokazania obsłudze.
Słowa do zamawiania i płacenia
Kilka zwrotów bardzo pomaga.
- すみません (sumimasen): przepraszam. Tak przywołasz obsługę.
- これをください (kore o kudasai): to poproszę. Wskaż przy tym pozycję w menu.
- おすすめは何ですか (osusume wa nan desu ka): co polecacie?
- 英語のメニューはありますか (eigo no menyū wa arimasu ka): czy macie menu po angielsku?
- お会計お願いします (okaikei onegaishimasu): rachunek poproszę.
Czytanie japońskiego menu z MenuVista
Zrób zdjęcie menu, a MenuVista pokaże każde danie w oryginalnej sekcji karty. Przy każdym zobaczysz japońską nazwę, wymowę zapisaną alfabetem łacińskim, nazwę w twoim języku i krótki opis. Prawdopodobne alergeny są oznaczone, więc łatwiej zauważyć rybę w bulionie z bonito, ale zawsze potwierdź to z obsługą. Ceny można wyświetlić w twojej walucie. Gdy zdecydujesz, funkcja Pokaż kelnerowi wyświetli japońską nazwę dania na ekranie. Wystarczy ją wskazać.