Znaki uproszczone czy tradycyjne
Chiny kontynentalne i Singapur używają znaków uproszczonych. Tajwan, Hongkong i Makau używają tradycyjnych. Słowa są te same, zmienia się tylko kształt: kurczak to 鸡 lub 雞, ryba 鱼 lub 魚, makaron 面 lub 麵. Ten poradnik używa znaków uproszczonych. Wiele kart podaje też pinyin, czyli zapis chińskiego literami łacińskimi, a wiele ma zdjęcia lub numery dań, które można wskazać palcem.
Jak zbudowana jest nazwa chińskiego dania
Czytaj nazwę po kawałku. 青椒肉丝 (qīngjiāo ròusī) to 青椒 (zielona papryka), 肉 (wieprzowina) i 丝 (cienkie paski): paski wieprzowiny smażone z zieloną papryką. 宫保鸡丁 (gōngbǎo jīdīng) to 鸡 (kurczak) pokrojony w 丁 (kostkę), przyrządzony po gongbao, z suszonym chili i orzeszkami ziemnymi. Niektóre nazwy są poetyckie i nic nie mówią. 蚂蚁上树 (mǎyǐ shàng shù) znaczy "mrówki wspinają się na drzewo" i jest to makaron sojowy z mieloną wieprzowiną. Jeśli nazwa nie ma sensu słowo po słowie, to pewnie jedna z takich.
Jak czytać chińskie menu z MenuVista
Zrób zdjęcie menu, a MenuVista pokaże każde danie w oryginalnej sekcji karty, z chińską nazwą, nazwą w twoim języku i krótkim opisem dania. Aplikacja oznacza też prawdopodobne alergeny spośród 14 alergenów UE, takie jak orzeszki ziemne, sezam, soja czy gluten. To szacunek na podstawie menu i typowych przepisów, więc zawsze potwierdź to z obsługą. Działa ze zdjęciami, plikami PDF i menu pisanym odręcznie, ale sprawdź wynik, gdy pismo jest trudne do odczytania. Gdy zdecydujesz, funkcja Pokaż kelnerowi wyświetli chińską nazwę dania na ekranie. Wystarczy ją wskazać.
Znaki sposobu przyrządzenia
Te znaki mówią, jak przygotowano jedzenie. Często stoją na początku nazwy.
- 炒 (chǎo): smażone w woku. 炒饭 to smażony ryż, a 炒面 smażony makaron.
- 蒸 (zhēng): na parze. 清蒸 (qīngzhēng) to po prostu na parze, często cała ryba.
- 炸 (zhá): smażone w głębokim tłuszczu. 干炸 (gānzhá) to smażone na sucho, bez sosu.
- 烤 (kǎo): pieczone lub grillowane. 烤鸭 (kǎoyā) to pieczona kaczka, na przykład kaczka po pekińsku.
- 红烧 (hóngshāo): duszone w sosie sojowym z cukrem, więc ciemne i lekko słodkie. Samo 烧 może znaczyć duszone albo, w daniach kantońskich jak 叉烧 (char siu, pieczona wieprzowina), pieczone.
- 煮 (zhǔ): gotowane lub poszetowane. Ale 水煮鱼 (shuǐzhǔ yú) to ryba gotowana w bulionie pełnym oleju chili, a nie zwykła gotowana ryba.
- 煎 (jiān): smażone na patelni na małej ilości oleju. 煎饺 (jiānjiǎo) to pierożki smażone na patelni.
- 炖 (dùn): długo duszone.
- 拌 (bàn) i 凉拌 (liángbàn): wymieszane z sosem i podane na zimno.
- 干煸 (gānbiān): smażone na sucho do chrupkości, często z chili.
Mięso, ryby i zasada 肉
Te znaki opanuj najpierw. Najbardziej przydatna zasada: gdy w menu jest tylko 肉 (ròu, mięso), zwykle chodzi o wieprzowinę. Inne mięsa są nazwane.
- 肉 (ròu) lub 猪肉 (zhūròu): wieprzowina.
- 牛肉 (niúròu): wołowina. 羊肉 (yángròu): jagnięcina lub baranina.
- 鸡 (jī): kurczak. 鸭 (yā): kaczka.
- 鱼 (yú): ryba. 虾 (xiā): krewetki. 蟹 (xiè): krab.
- 豆腐 (dòufu): tofu.
- 蛋 (dàn) lub 鸡蛋 (jīdàn): jajko.
- 菜 (cài): warzywa, ale też po prostu "danie". 青菜 (qīngcài) to zielone warzywa liściaste.
Sposób krojenia: kostka, paski i plastry
Znak na końcu nazwy często mówi, jak pokrojono główny składnik. 丁 (dīng) to kostka, 丝 (sī) cienkie paski, 片 (piàn) plastry, 块 (kuài) kawałki, a 末 (mò) mielone lub siekane. 牛肉片 to więc wołowina w plastrach, a 土豆丝 (tǔdòu sī) to ziemniaki w paskach, bardzo popularne danie z woka. Sposób krojenia nie zmienia składnika, ale pomaga wyobrazić sobie talerz.
Ryż, makaron, pierożki i zupy
Te słowa mówią, co cię nasyci.
- 饭 (fàn): ryż. 米饭 (mǐfàn) to miska białego ryżu, często zamawiana i płatna osobno.
- 面 (miàn): makaron pszenny. 拉面 (lāmiàn) to makaron ciągnięty ręcznie, a 汤面 (tāngmiàn) zupa z makaronem.
- 粉 (fěn): makaron ryżowy, na przykład 米粉 (mǐfěn) lub 河粉 (héfěn).
- 饺子 (jiǎozi): pierożki. 包子 (bāozi): nadziewane bułeczki na parze. 馄饨 (húntun): wontony.
- 汤 (tāng): zupa. 粥 (zhōu): kleik ryżowy, często na śniadanie.
Słowa smaku i pułapki
Słowa smaku stoją często przed składnikiem. Kilka z nich to pułapki.
- 辣 (là): ostre od chili.
- 麻 (má): znieczulające. Pochodzi od pieprzu syczuańskiego i sprawia, że usta mrowią. 麻辣 (málà) to oba naraz.
- 鱼香 (yúxiāng): "rybny aromat", sos z chili, czosnku, octu i cukru. 鱼香肉丝 to wieprzowina i zwykle nie ma w niej ryby.
- 糖醋 (tángcù): słodko-kwaśne.
- 酸辣 (suānlà): kwaśno-ostre, jak 酸辣汤 (zupa kwaśno-ostra).
- 椒盐 (jiāoyán): z solą i pieprzem, zwykle smażone.
- 蒜蓉 (suànróng): z dużą ilością czosnku.
- 家常 (jiācháng): po domowemu. 招牌 (zhāopái) lub 特色 (tèsè): specjalność lokalu.
Poziomy ostrości: od 不辣 do 特辣
Wiele restauracji pyta, jak ostre ma być danie, albo rysuje przy nim papryczki. W Syczuanie, Hunanie i Chongqingu nawet łagodne bywa ostre. Jeśli nie chcesz chili wcale, powiedz 不要辣 (bú yào là), czyli "bez chili".
- 不辣 (bú là): nieostre.
- 微辣 (wēi là): lekko ostre.
- 中辣 (zhōng là): średnio ostre.
- 特辣 (tè là): bardzo ostre.
Ceny, porcje i dzielenie się
Dania zwykle się dzieli. Stoją na środku stołu i każdy nakłada sobie sam. Popularna zasada to jedno danie na osobę plus ryż. Niektóre dania mają rozmiary: 小 (xiǎo) mały, 中 (zhōng) średni i 大 (dà) duży. Owoce morza często mają dopisek 时价 (shíjià), cena dnia, albo cenę za 斤 (jīn), jednostkę 500 g w Chinach kontynentalnych. Zapytaj o cenę, zanim ryba trafi do kuchni.
Jedzenie wegetariańskie i alergie
素 (sù) znaczy wegetariański: 素菜 (sùcài) to dania z warzyw, a 我吃素 (wǒ chī sù) znaczy "jestem wegetarianinem". Ale danie z warzyw może być smażone na smalcu (猪油) albo zawierać bulion mięsny, sos ostrygowy (蚝油), suszone krewetki (虾米) lub odrobinę mielonej wieprzowiny. Orzeszki ziemne (花生) i sezam (芝麻) są częste, a sos sojowy zwykle zawiera pszenicę. Aby powiedzieć, że masz alergię na orzeszki ziemne, pokaż 我对花生过敏 (wǒ duì huāshēng guòmǐn). Aplikacja może oznaczyć prawdopodobne alergeny, ale tylko kuchnia wie, co trafiło do woka, więc zawsze pytaj. Nasz poradnik o alergiach pokarmowych w podróży ma więcej zwrotów.
Słowa do zamawiania i płacenia
Kilka zwrotów wystarczy.
- 服务员 (fúwùyuán) lub 你好 (nǐ hǎo): żeby zawołać obsługę.
- 我要这个 (wǒ yào zhège): poproszę to. Wskaż przy tym pozycję w menu.
- 有英文菜单吗 (yǒu yīngwén càidān ma): czy jest menu po angielsku?
- 有什么推荐 (yǒu shénme tuījiàn): co pan poleca?
- 买单 (mǎidān) lub 结账 (jiézhàng): poproszę rachunek.